Shumica e njerëzve hyjnë në një restorant me qëllimin e thjeshtë për të ngrënë diçka të shijshme dhe për të kaluar kohë të këndshme. Por ajo që shpesh nuk kuptohet është se përvoja në një restorant është e projektuar në mënyrë të tillë që të ndikojë në zgjedhjet që bëjmë. Nga menuja e deri te ndriçimi dhe aroma, gjithçka është menduar për të na shtyrë të konsumojmë më shumë dhe të paguajmë më tepër. Këto teknika janë të njohura në psikologjinë e marketingut dhe përdoren gjerësisht në industrinë e ushqimit.
1. Struktura e menusë
Menuja e një restoranti nuk është thjesht një listë ushqimesh – ajo është një instrument manipulimi. Artikujt më fitimprurës vendosen në pozicione strategjike: zakonisht në këndin e sipërm të djathtë apo në qendër, aty ku syri ndalon natyrshëm i pari. Përveç kësaj, përdoren emërtime kreative për të dhënë ndjesinë e luksit apo traditës (“fileto shtëpie”, “pjatë gjyshes”, “sallatë artizanale”) që rrisin vlerën perceptuese.
Restorantet gjithashtu shmangin shenjat e euros apo lekëve pranë çmimeve, duke i listuar vetëm si “9.5” në vend të “€9.50”, sepse simboli i parasë aktivizon zonat e trurit që lidhen me dhimbjen e shpenzimit.
2. Ndriçimi dhe muzika
Ambienti ndikon drejtpërdrejt në mënyrën se si konsumojmë. Ndriçimi i zbehtë dhe ngrohtë krijon një ndjesi komoditeti dhe relaksi, duke i bërë klientët të qëndrojnë më gjatë dhe të porosisin më shumë. Nga ana tjetër, dritat e ndritshme dhe muzika e shpejtë përdoren në ambiente të shpejta për të rritur qarkullimin dhe për të nxitur vendime impulsive.
Studimet tregojnë se ritmi i muzikës ndikon në shpejtësinë e të ngrënit – një ritëm më i ngadaltë ngadalëson konsumimin dhe rrit kohën e qëndrimit në restorant.
3. Aromat e kontrolluara
Në shumë restorante, përdoren aroma të qëllimshme që aktivizojnë oreksin dhe përmirësojnë përvojën e përgjithshme. Kjo quhet “marketing përmes aromës” dhe nuk është rastësi që aroma e bukës së freskët, kafesë apo gjalpit të skuqur ndihet sapo hyn në lokal. Në disa raste, këto aroma nuk vijnë nga kuzhina reale, por nga pajisje aromatizuese të vendosura në zonat hyrëse.
Ky lloj manipulimi nuk është i dëmshëm, por është mjaft efektiv për të nxitur oreksin dhe për të rritur dëshirën për të porositur.
4. Pjatat dhe përmasat
Përmasat e pjates janë një tjetër mjet ndikimi. Një porcion i vogël në një pjatë të madhe duket më modest, duke e bërë klientin të mendojë se nuk ka porositur mjaftueshëm – kjo rrit mundësinë që ai të shtojë edhe një pjatë tjetër. Për më tepër, ngjyrat e pjates krahasuar me ngjyrat e ushqimit ndikojnë në sasinë që konsumojmë. Ushqimi që bie në kontrast me pjaten konsumohet më me vetëdije, ndërsa kur ngjyrat janë të ngjashme, mund të hamë më shumë pa e kuptuar.
Edhe gjerësia e gotave ndikon: gotat e gjata e të ngushta përdoren për të dhënë përshtypjen se ka më shumë pije brenda sesa në të vërtetë.
5. Sjellja e stafit dhe sugjerimet e fshehta
Kamerierët janë të trajnuar për të udhëhequr zgjedhjet e klientëve. Ata nuk ju ofrojnë vetëm menu – ata udhëheqin eksperimentin. Kur sugjerojnë një pjatë “më të preferuarën e klientëve tanë” apo “zgjedhjen personale të shefit të kuzhinës”, ata po nxisin një formë të njohur si shoqërizimi i mendimit. Ne priremi të zgjedhim atë që mendojmë se është më e popullarizuara ose e miratuara.
Për më tepër, ata mund të promovojnë artikuj me përfitim më të lartë financiar për restorantin, duke i shitur si “të freskët”, “të rekomanduara”, apo “sot kemi këtë specialitet”.