Në çdo cep të botës, njerëzit kanë krijuar mënyra kreative për të testuar zgjuarsinë, durimin dhe aftësinë për të menduar ndryshe. Ndër më të hershmet dhe më të dashurat janë pikërisht sfidat me pyetje enigmatike, të cilat mbartin në vetvete jo vetëm zbavitje, por edhe një formë të lashtë mësimi. Këto forma të mençurisë popullore janë transmetuar brez pas brezi, duke pasuruar kulturat e ndryshme. Në këtë përmbledhje, do të gjeni 150 raste të veçanta të kësaj trashëgimie të quajtura ndryshe edhe gjëegjëza, të përkthyera në shqip për t’ju sfiduar dhe argëtuar njëkohësisht.
Për mendje të mprehta
- Kam dhëmbë, por nuk kafshoj. – Krehër
- Nuk mund të më shohësh, por jam gjithmonë me ty. – Sekret
- Sa më shumë merr prej meje, aq më i madh bëhet. – Gropa
- Çfarë ka qafë, por nuk ka kokë? – Shishja
- Vjen një herë në minutë, dy herë në moment, por kurrë në shekull. – Shkronja “m”
- Çfarë është ajo që ka zemër, por nuk ndien? – Hurma
- Çfarë fluturon, por nuk ka krahë dhe nuk është zog? – Koha
- Çfarë është e bardhë kur është e pastër, por e zezë kur përdoret? – Tabla
- Çfarë e mbush një dhomë pa zënë hapësirë? – Drita
- Çfarë del nga goja pa folur? – Fryma
- Ka krahë, por nuk fluturon. – Karrigia
- Ka sy, por nuk sheh. – Patatja
- Mban ujë, por ka vrima. – Sfunga
- Nuk është gjallë, por rritet. – Kripa
- Ecën, por nuk lëviz. – Ora
- Çfarë ka një hundë, por nuk merr frymë? – Anija
- E sheh çdo ditë, por nuk e prek dot. – Hëna
- Ka trup të gjatë dhe kurriz të drejtë, por nuk ecën. – Lapsi
- Ka veshë, por nuk dëgjon. – Filxhani
- Ka gishta, por nuk shkruan. – Dorëza
Sfida për fëmijë
- Fluturoj pa krahë, qaj pa sy. – Retë
- Kam katër këmbë, por nuk eci. – Tavolina
- Rritem, por nuk frymëmarr. – Libri
- Jam i gjelbër në verë, i artë në vjeshtë. – Pema
- Kam shumë çelësa, por nuk hap asgjë. – Pianoja
- Fle ditën, punon natën. – Llamba
- Kam fytyrë dhe duar, por nuk kam jetë. – Ora
- Ecën mbi mur, por nuk ka këmbë. – Hija
- Ka kokë dhe bisht, por jo trup. – Monedha
- Kam gojë, por nuk flas. – Shishja
- Kam sy, por nuk qaj. – Dollapi
- Bërtas, por nuk kam zë. – Zilen
- Mban rroba, por nuk vishet. – Dollapi
- Rri në cep, por sheh gjithçka. – Kamera
- Kam shpinë, por nuk fle. – Librat
- Kam katër rrota, por nuk eci vetë. – Makina
- Jam i lehtë si pupla, por edhe një fëmijë s’më mban gjatë. – Frymëmarrja
- Pyes shumë, por nuk përgjigjem. – Pikëpyetja
- Kam sy, por jam në tokë. – Patatja
- Kam qime, por nuk jam kafshë. – Këllëfi i lapsit
Urtësi lindore
- Sa më shumë pastrohet, aq më e vogël bëhet. – Sapuni
- Ka zemër, por nuk rreh. – Hurma
- Ecën pa këmbë, troket pa duar. – Zilja
- Nuk ka peshë, por askush nuk e mban gjatë. – Frymëmarrja
- Thyen më shumë zemra se çdo gjë tjetër. – Fjala
- Jeton në heshtje, por është më i zhurmshmi në mendje. – Mendimi
- Çdo ditë vjen dhe ikën pa lënë gjurmë. – Koha
- Ka shije, por nuk hahet. – Fjala
- S’mund të preket, por të lëndon. – Fyerja
- Zgjat pak, por mbahet mend gjatë. – Kujtimi
Mistere logjike
- Kam fillim, por jo fund. – Rrethi
- Të përket ty, por të tjerët e përdorin më shumë. – Emri yt
- Një burrë pa flokë kërkon një krehër. – Ka mjekër
- Sa herë mund të zbresësh nga një shkallë 10-hapëshe? – Vetëm një herë
- Nga cili drejtim shkon tymi i trenit elektrik? – Nuk ka tym
- Ka fjalë, por nuk flet. – Letra
- I përket të gjithëve, por askush nuk e zotëron. – Koha
- S’ka asnjë formë, por bën hije. – Era
- Nuk ka këmbë, por bën rrugë. – Zëri
- Mund të thyhet pa rënë asgjë. – Premtimi
Sfidat e të rriturve
- Nuk është i gjallë, por rritet. – Zjarri
- Ka shumë sy, por nuk sheh. – Patatja
- Gjithmonë para teje, por nuk shihet. – E ardhmja
- Sa më shumë ka, aq më pak sheh. – Errësira
- Ka trup pa kocka, gjak pa ngjyrë. – Uji
- Flet vetëm kur s’duhet. – Thashethemi
- Është i qetë përpara stuhisë. – Ajri
- E përhap të vërtetën pa folur. – Syri
- Ndriçon natën, por nuk është dritë. – Hëna
- Lind me rënien e një tjetër. – Ylli
Sekrete të natyrës
- Ecën në qiell, por nuk ka këmbë. – Dielli
- S’ka sy, por gjithmonë shikon nga toka. – Hëna
- Është gjithmonë në lëvizje. – Era
- Më kap në dimër, më humbet në verë. – Dëbora
- Shfaqet me diell dhe shi. – Ylberi
- Nuk ka krahë, por përhapet në ajër. – Aroma
- Futet ngadalë dhe zë gjithçka. – Mjegulla
- Rri pezull, por s’ka mbështetje. – Reja
- Nuk ka jetë, por ndryshon çdo ditë. – Moti
- Shfaqet për pak çaste dhe më pas humbet. – Vetëtima
Enigma nga shtëpia
- Kam dritare, por nuk hapen. – Kompjuteri
- Hyn i lagur, por nuk largohet më. – Peshqiri
- Bërtas kur punoj, por s’kam zë. – Fshesa me korent
- Kam shumë rroba, por nuk vishem. – Dollapi
- Kam fletë, por nuk jam pemë. – Libri
- Hyn në kuzhinë, por nuk gatuan. – Frigoriferi
- Nuk fle, por qëndron në shtrat. – Jastëku
- Qëndron në këmbë, por nuk lodhet. – Karrigia
- Ndriçon pa pasur zjarr. – Llampa elektrike
- Kam fytyrë, por nuk qesh. – Ora
Humor dhe zgjuarsi
- Kam një gisht, por nuk tregoj. – Dorëza
- Shkon në punë, por nuk punon. – Ora
- Thyhet pa u prekur. – Premtimi
- Plot vrima, por mban ujë. – Sfunga
- Cili muaj ka 28 ditë? – Të gjithë muajt
- Ka kokë, por nuk mendon. – Çekiçi
- Mban diellin larg, por nuk është mur. – Çadra
- Ka dy sy, por nuk sheh. – Patatja
- Përdridhet, por nuk ka shtyllë kurrizore. – Gjarpri
- Ka një trup, por nuk mund të ecë. – Këmbëza e derës