Infeksioni i perikardit është një inflamacion ose infektim i perikardit, membrana e hollë që rrethon dhe mbron zemrën. Kjo gjendje shfaqet zakonisht si pasojë e infeksioneve virale, bakteriale ose në raste më të rralla, si ndërlikim i sëmundjeve autoimune apo pas një ndërhyrjeje kirurgjikale në zemër. Infeksioni i perikardit mund të jetë akut, që zhvillohet papritur dhe për një kohë të shkurtër, ose kronik, që zgjat për më shumë se tre muaj. Në të dyja rastet, nëse nuk trajtohet siç duhet, mund të shkaktojë pasoja serioze në funksionin kardiak.
Shkaqet dhe faktorët e rrezikut
Shkaku më i zakonshëm i inflamacionit të perikardit janë infeksionet virale, si ato të shkaktuara nga viruset e gripit, adenoviruset, ose viruset që prekin rrugët respiratore. Në raste më të rënda, bakteret – veçanërisht tuberkulozi ose streptokoku – mund të jenë përgjegjëse për infeksionin. Edhe kërpudhat mund të jenë një shkak, sidomos te pacientët me sistem imunitar të komprometuar.
Faktorë të tjerë të rrezikut përfshijnë sëmundjet autoimune si lupus, artriti reumatoid, trauma në kraharor, si dhe ndërhyrjet kirurgjikale që përfshijnë zemrën. Në disa raste, infeksioni i perikardit zhvillohet pas një infarkti të miokardit si një reagim inflamator i organizmit.
Simptomat më të zakonshme
Simptomat e infeksionit të perikardit mund të jenë të ndryshme, por më karakteristikja është dhimbja e gjoksit, e cila përkeqësohet kur pacienti merr frymë thellë, kollitet ose shtrihet në shpinë. Kjo dhimbje zakonisht përshkruhet si therëse ose si një ndjesi presioni pas sternumit. Simptoma të tjera përfshijnë:
- Temperaturë e lartë
- Lodhje e përgjithshme
- Marramendje
- Vështirësi në frymëmarrje, sidomos në pozicion shtrirë
- Rrahje të shpejta të zemrës (takikardi)
Në rastet më të avancuara, kur mblidhet lëng rreth zemrës (efuzion perikardial), mund të shfaqet ngushtim i funksionit kardiak, duke çuar në një gjendje të quajtur tamponadë kardiake – një urgjencë që kërkon trajtim të menjëhershëm.
Diagnostikimi i saktë dhe ekzaminimet ndihmëse
Diagnostikimi i infeksionit të perikardit bazohet në historikun e pacientit, ekzaminimin fizik dhe disa teste mjekësore. Auskultimi i zemrës me stetoskop mund të zbulojë një tingull specifik të quajtur “fërkim perikardial”, që ndodh kur shtresat e perikardit fërkohen mes tyre.
Testet më të rëndësishme përfshijnë:
- Elektrokardiogramë (EKG) për të identifikuar ndryshimet e ritmit dhe aktivitetit elektrik të zemrës
- Ekokardiografi për të vlerësuar praninë e lëngjeve dhe efektin e tyre në funksionin e zemrës
- Rezonancë magnetike kardiake (MRI) ose tomografi e kompjuterizuar (CT) për pamje më të detajuar të perikardit
Analizat e gjakut ndihmojnë gjithashtu në identifikimin e shenjave të inflamacionit dhe të infeksionit.
Trajtimi dhe menaxhimi i sëmundjes
Qasja terapeutike ndaj infeksionit të perikardit varet nga shkaku i saktë dhe ashpërsia e simptomave. Kur bëhet fjalë për infeksione virale, shpesh rekomandohet trajtim simptomatik me medikamente antiinflamatore jo-steroidale (NSAID), si ibuprofeni apo aspirina, të cilat ndihmojnë në uljen e dhimbjes dhe inflamacionit.
Në rastet kur identifikohet një shkaktar bakterial, trajtimi me antibiotikë është thelbësor dhe duhet të përshkruhet në mënyrë të përshtatshme, bazuar në llojin e bakterit. Kur lëngu rreth zemrës është i tepërt dhe shkakton presion mbi funksionin kardiak, mund të jetë e nevojshme një procedurë e quajtur perikardocentezë – që konsiston në nxjerrjen e lëngut me një gjilpërë të hollë nën kontroll mjekësor.
Në forma të përsëritura ose kronike, mjeku mund të përshkruajë kortikosteroide ose të sugjerojë ndërhyrje kirurgjikale për të hequr një pjesë të perikardit (perikardektomia), veçanërisht nëse ai bëhet i trashë dhe pengon funksionimin e zemrës.
Monitorimi dhe kujdesi i mëtejshëm
Pas trajtimit fillestar, pacienti duhet të qëndrojë nën mbikëqyrje mjekësore për të shmangur rikthimin e gjendjes. Pushimi fizik dhe kontrolli i shpeshtë i funksionit të zemrës janë të domosdoshëm. Në rastet kur infeksioni ka ndërlikime të rënda, pacienti mund të ketë nevojë për ndihmë afatgjatë kardiologjike.
Infeksioni i perikardit është një sëmundje që shpesh fillon në mënyrë të befasishme, por me diagnostikim dhe trajtim të saktë, shumica e pacientëve kanë një prognozë të mirë dhe rikuperim të plotë. Kujdesi ndaj simptomave të hershme dhe ndërhyrja në kohë janë çelësi për të shmangur ndërlikimet e mundshme.