Viti 1978 përbën një pikë kulmore në historinë e regjimit komunist shqiptar, pasi në atë vit Shqipëria ndërpreu përfundimisht marrëdhëniet me Republikën Popullore të Kinës – aleaten e fundit ndërkombëtare që i kishte mbetur. Kjo ndarje nuk ishte vetëm një çështje diplomatike, por shënoi fillimin e izolimit të plotë të vendit nga bota, një strategji e vetëvendosur nga udhëheqja e Enver Hoxhës, e mbështetur në një ideologji të ashpër dhe në një model vetë-mjaftueshmërie ekstreme.
Pas shkëputjes me Bashkimin Sovjetik në vitin 1961, Shqipëria ishte afruar me Kinën komuniste, duke e konsideruar atë si një partner të besueshëm ideologjik dhe ekonomik. Për më shumë se një dekadë, bashkëpunimi mes Tiranës dhe Pekinit u zhvillua në të gjitha nivelet. Me ndihmën kineze u ndërtuan vepra industriale, hidrocentrale, kombinate, u zhvillua bujqësia dhe u sigurua mbështetje ushtarake. Kina u bë burimi kryesor i ndihmës financiare, pajisjeve teknologjike dhe produkteve industriale për Shqipërinë.
Por pas vdekjes së Mao Ce Dunit në vitin 1976, udhëheqja kineze nisi një valë reformash, duke u hapur ndaj Perëndimit dhe sidomos ndaj Shteteve të Bashkuara. Kjo ndryshoi krejtësisht balancën e marrëdhënieve ndërkombëtare, duke shqetësuar thellësisht udhëheqësit shqiptarë. Enver Hoxha e konsideroi këtë hap si një “devijim revizionist” dhe një tradhti ndaj parimeve të komunizmit marksist-leninist.
Fillimisht, kritikat ndaj Kinës nisën të artikuloheshin në mënyrë të tërthortë, por shpejt u kthyen në një qëndrim zyrtar. Në korrik 1978, Kina ndërpreu ndihmën ekonomike dhe teknike ndaj Shqipërisë. Regjimi shqiptar e përshëndeti këtë ndarje si një akt sovraniteti dhe e paraqiti si një fitore të ideologjisë së pastër mbi kompromiset politike. Në fakt, kjo ndarje shënoi izolimin e plotë të Shqipërisë, e cila tashmë mbeti pa asnjë aleat të jashtëm dhe pa ndihmë të huaj.
Pas këtij momenti, udhëheqja shqiptare shpalli zbatimin e një politike të re të quajtur vetë-mjaftueshmëri ekonomike. Ideja bazë ishte që Shqipëria duhej të mbijetonte dhe të zhvillohej duke u mbështetur vetëm në burimet e veta natyrore dhe njerëzore, pa ndihmë nga jashtë dhe pa importuar as teknologji e as dije të huaj. Në letër, kjo politikë shprehte guximin për pavarësi të plotë, por në praktikë ajo solli një varfëri të thellë, ngecje teknologjike dhe përkeqësim të cilësisë së jetës së qytetarëve.
Industria e rëndë, e mbështetur më parë në pajisjet dhe ndihmën kineze, ra në vështirësi të mëdha. Mungesa e pjesëve të këmbimit, teknologjisë së përditësuar dhe e kontakteve me tregjet ndërkombëtare çoi në bllokim të shumë degëve prodhuese. Bujqësia pati mungesë plehrash kimike dhe mekanizimi, ndërsa konsumi i përditshëm i qytetarëve u reduktua në minimum. Ra ndjeshëm furnizimi me produkte ushqimore, veshmbathje dhe sende të domosdoshme, duke sjellë një shtrëngim të jetesës në të gjitha shtresat e shoqërisë.
Paralelisht me izolimin ekonomik, ndodhi edhe një izolim total kulturor dhe diplomatik. U ndaluan librat e huaj, filmat perëndimorë, muzikat e jashtme, madje edhe leximet nga letërsia klasike që nuk përputhej me vijën ideologjike të partisë. U ndërpre komunikimi me ambasadat e vendeve të tjera dhe udhëtimi jashtë vendit për qytetarët e zakonshëm u bë i pamundur. U zhvillua një kulturë frike dhe kontrolli, ku çdo kontakt me të huajit shihej si dyshues dhe kundër revolucionit.
Për të përforcuar këtë politikë mbrojtjeje dhe vetë-mbylljeje, Shqipëria ndërtoi mbi 170 mijë bunkerë të shpërndarë në çdo cep të territorit. Këta bunkerë simbolizonin gatishmërinë për të përballuar çdo “agresion imperialist” që regjimi propagandonte si kërcënim të përhershëm. Në fakt, ato shprehën më shumë një psikozë kolektive dhe një mbrojtje paranojake të një regjimi që i druhej çdo ndikimi të jashtëm.
Në këtë periudhë u forcua edhe më shumë kontrolli i brendshëm, ku Sigurimi i Shtetit u bë një instrument i gjithanshëm për të mbikëqyrur mendimet, jetën private dhe sjelljet e qytetarëve. Çdo kritikë, qoftë edhe e nënkuptuar, ndaj politikës zyrtare, dënohej rëndë dhe përjetohej si rrezik për stabilitetin e shtetit.
Izolimi i Shqipërisë pas vitit 1978 nuk ishte një pasojë e imponuar nga jashtë, por një zgjedhje e vetëdijshme e udhëheqjes së kohës për të ruajtur pushtetin dhe modelin e saj ideologjik me çdo kusht. Ky vendim do ta shkëpuste Shqipërinë nga çdo rrjedhë moderne zhvillimi dhe do të linte pasoja të rënda sociale, ekonomike dhe kulturore, të ndjeshme edhe dekada më pas.