Kanceri i stomakut është një sëmundje malinje që fillon në mukozën e brendshme të stomakut dhe mund të përhapet në shtresat më të thella të murit të tij dhe më pas në pjesë të tjera të trupit përmes gjakut ose sistemit limfatik. Ky lloj kanceri zhvillohet ngadalë gjatë disa vitesh dhe në fazat e hershme shpesh nuk shkakton simptoma të dukshme, duke e bërë të vështirë zbulimin në kohë.
Shkaqet dhe faktorët e rrezikut
Kanceri i stomakut mund të ndikohet nga një kombinim faktorësh, përfshirë mjedisin, stilin e jetesës dhe predispozitat gjenetike. Një nga shkaqet kryesore të kësaj sëmundjeje është infeksioni me bakterin Helicobacter pylori, i cili mund të shkaktojë inflamacion afatgjatë të mukozës së stomakut dhe të çojë në ndryshime qelizore që paraprijnë formimin e tumorit. Të tjerë faktorë përfshijnë:
- Dietë e pasur me ushqime të kripura, të tymosura apo të konservuara.
- Pirja e duhanit dhe konsumimi i alkoolit.
- Historia familjare me kancer të stomakut.
- Prania e polipeve gastrike ose gastriti kronik.
- Operacione të mëparshme në stomak që kanë ndryshuar strukturën e tij.
Simptomat e zakonshme
Në fazat e para, kjo formë kanceri shpesh kalon pa u vënë re. Simptomat fillojnë të shfaqen kur sëmundja përparon. Ndër më të zakonshmet janë:
- Ndjesia e fryrjes ose e mbushjes së shpejtë pas ushqimit.
- Të përziera dhe të vjella, ndonjëherë me gjak.
- Humbje oreksi dhe peshe të pashpjegueshme.
- Djegie ose dhimbje në pjesën e sipërme të barkut.
- Jashtëqitje me ngjyrë të errët, që tregon gjakderdhje të brendshme.
Nëse këto shenja vazhdojnë për më shumë se disa javë, është e domosdoshme të kërkohet ndihmë mjekësore për ekzaminim të mëtejshëm.
Diagnostikimi dhe ekzaminimet
Diagnostikimi i kancerit të stomakut fillon zakonisht me një analizë të historisë klinike dhe një ekzaminim fizik të pacientit. Më pas mjeku mund të rekomandojë:
- Endoskopia: Një procedurë ku një tub i hollë me kamera futet nëpërmjet gojës për të parë muret e brendshme të stomakut.
- Biopsia: Gjatë endoskopisë, merren mostra indi për analiza laboratorike që përcaktojnë nëse qelizat janë kancerogjene.
- CT skaneri: Ndihmon për të vlerësuar përhapjen e tumorit në pjesë të tjera të trupit.
- Analizat e gjakut: Përdoren për të identifikuar shenja të anemisë ose funksionit të dëmtuar të organeve.
Trajtimet më të përdorura
Trajtimi i kancerit të stomakut varet nga shkalla e sëmundjes në momentin e diagnostikimit dhe përfshin një qasje të kombinuar të terapisë. Më të zakonshmet janë:
- Kirurgjia: Në fazat e hershme, heqja e pjesës së prekur të stomakut ose ndonjëherë e gjithë organit mund të jetë e mjaftueshme për të larguar kancerin.
- Kimioterapia: Përdoret për të zvogëluar madhësinë e tumorit para operacionit ose për të eliminuar qelizat e mbetura pas operacionit.
- Radioterapia: Mund të përdoret në raste të caktuara për të ndihmuar në kontrollimin e përhapjes së tumorit ose për të lehtësuar simptomat.
- Terapitë e synuara: Përdorin barna që veprojnë specifikisht kundër receptorëve të ndryshëm në sipërfaqen e qelizave kancerogjene.
Parandalimi dhe kujdesi i vazhdueshëm
Zvogëlimi i rrezikut për zhvillimin e kësaj sëmundjeje lidhet ngushtë me ushqyerjen e shëndetshme dhe eliminimin e faktorëve të dëmshëm. Konsumimi i frutave dhe perimeve të freskëta, reduktimi i ushqimeve të përpunuara dhe ndalimi i duhanit janë hapa të rëndësishëm. Gjithashtu, zbulimi dhe trajtimi i hershëm i infeksionit me Helicobacter pylori mund të jetë një masë parandaluese me ndikim të madh.
Kanceri i stomakut mbetet një ndër sëmundjet më të vështira për t’u kapur në fazat e para, ndaj edukimi dhe ndërgjegjësimi për simptomat dhe kontrollet e rregullta janë kyçe në përmirësimin e mbijetesës dhe cilësisë së jetës së pacientëve.