Që nga lashtësia, njerëzit kanë kërkuar mistere në qiell, në dete, e madje edhe në tokën që shkelin përditë. Por ndërsa shumica përqendrohen te hapësira e pafundme, ka një teori që tërheq gjithmonë vëmendjen e atyre që kërkojnë të shkojnë përtej asaj që syri mund të shohë – ideja se në brendësi të Tokës mund të ekzistojë një tjetër botë, ndoshta edhe një civilizim i tërë.
Kjo teori, shpesh e konsideruar si fantastiko-shkencore, po fiton gjithmonë e më shumë ndjekës ndërkombëtarisht, jo vetëm nga entuziastët e konspiracioneve, por edhe nga disa studiues të pavarur, që i referohen boshllëqeve të pashpjeguara gjeologjike, anomalive magnetike dhe legjendave të lashta. Po sikur vërtet të ketë një hapësirë të madhe nën tokë, një qytet ose botë të tërë që jeton e pavarur nga ne?
Një teori që nuk shuhet kurrë
Teoria e “Tokës së zbrazët” nuk është e re. Shkrime të ndryshme që datojnë që nga kohët e filozofëve grekë, si Platoni dhe Pitagora, e përmendin konceptin e tuneleve nëntokësore dhe botëve të fshehura. Platoni fliste për tunele misterioze që shtrihen në të gjithë trupin e Tokës. Në legjendat nordike përmendet një qytet i quajtur Agartha, një mbretëri e fshehur në qendër të planetit.
Në shekullin XVIII, shkencëtari britanik Edmond Halley – i njohur për zbulimin e kometës me të njëjtin emër – hodhi idenë se Toka mund të ketë disa shtresa të brendshme që rrotullohen në drejtime të ndryshme dhe secila prej tyre ka fushën e vet magnetike. Kjo ishte një përpjekje për të shpjeguar devijimet e vërejtura në busullat magnetike gjatë ekspeditave.
Misteret magnetike dhe sjellja “e çuditshme” e poleve
Një nga argumentet më të forta të teoricienëve të “Tokës së zbrazët” është sjellja e anormalë e fushës magnetike të Tokës, sidomos në afërsi të poleve. Ekzistojnë dëshmi që tregojnë se busullat fillojnë të sillen në mënyrë të pakuptueshme sapo afrohen në pika të caktuara rreth Polit të Veriut apo Jugut. Disa shkencëtarë këtë e shpjegojnë me zhvendosjen e poleve magnetike, të cilat nuk janë statike, por lëvizin rregullisht për shkak të dinamikës së bërthamës së Tokës.
Megjithatë, përkrahësit e teorisë së Tokës bosh thonë se devijimet e vazhdueshme të fushës magnetike janë tregues i pranisë së një burimi të pavarur magnetik brenda brendësisë së Tokës – ndoshta nga një qytet apo civilizim i fshehur.
Agimi polar dhe energjia misterioze që del nga toka
Një tjetër pikë interesante në këtë teori është lidhja e saj me agimin polar – një fenomen i bukur dhe enigmatik që ndodh kryesisht në afërsi të poleve. Disa besojnë se ky dritëzim nuk është thjesht një ndërveprim midis grimcave të diellit dhe atmosferës, por është një rezultat i energjive që dalin nga brendësia e Tokës përmes hapjeve në polet gjeografike.
Ka pretendime se këto drita janë gazra që rrjedhin nga zemra e planetit dhe përzihen me atmosferën, duke krijuar pamje spektakolare. Ndjekësit e kësaj teorie mendojnë se kjo mund të jetë një nga mënyrat me të cilat civilizimi i brendshëm tenton të komunikojë me botën e jashtme – ndoshta në mënyrë të pavetëdijshme.
Hyrja misterioze në Polin e Veriut – Fakt apo mit?
Një numër ekspeditash historike kanë përmendur “hapje” ose “vrima” të mëdha në afërsi të Polit të Veriut. Një nga pretendimet më të famshme është ai i admirali amerikan Richard Byrd, i cili më 1947 raportoi një udhëtim misterioz në një zonë përtej Poleve, ku pa gjelbërim, kafshë të panjohura dhe struktura të çuditshme. Sipas disa burimeve të paverifikuara, ai përshkroi një qytet të ndritshëm dhe njerëz me teknologji të avancuar që komunikonin telepatikisht.
Ndërkohë, skeptikët thonë se këto rrëfime janë sajuar ose janë përjetime të gabuara nën kushte ekstreme. Por fakti që pjesë të mëdha të Polit të Veriut dhe thellësitë e oqeaneve arktike janë ende të paeksploruara plotësisht lë vend për dyshim dhe për më shumë pyetje sesa përgjigje.
Përplasja me realitetin shkencor
Gjeologët dhe fizikantët modernë përgjithësisht e hedhin poshtë idenë e një boshllëku të madh brenda Tokës. Sipas tyre, presioni dhe temperaturat në qendër të Tokës janë aq ekstreme, saqë asnjë formë jete nuk mund të ekzistojë atje.
Për shembull, në Afrikën e Jugut, në një nga minierat më të thella në botë, është vërejtur që temperatura ngjitet në mbi 55°C vetëm në 3-4 km thellësi. Kjo është vetëm një pjesë e vogël e rrugës drejt qendrës së planetit, që ndodhet rreth 6,400 kilometra thellë. Kjo përforcon idenë se jeta nën tokë, të paktën në kuptimin tonë, është e pamundur.
Por disa teoricienë përgjigjen se nëse ka një qytet apo civilizim në brendësi të planetit, ai duhet të funksionojë sipas një sistemi tërësisht të ndryshëm nga ai në sipërfaqe – ndoshta me ligje të ndryshme fizike, teknologji të avancuar për kontrollin e temperaturës dhe presionit, madje edhe me një burim të brendshëm drite artificiale.
UFO-t dhe lidhja me brendësinë e Tokës
Një tjetër teori intriguese lidhet me origjinën e UFO-ve. Disa ekspertë sugjerojnë se këto objekte të paidentifikuara nuk vijnë nga hapësira e jashtme, por ngrihen nga thellësitë e planetit tonë. Sipas kësaj ideje, civilizimi i brendshëm zotëron teknologji shumë më të përparuara se njerëzit dhe ka mënyrën e vet të lëvizjes përmes tuneleve nëntokësore ose daljes përmes zonave të izoluara si triangulli i Bermudës apo Poli i Veriut.
Kjo teori forcohet nga raportime të shumta për drita të pashpjeguara që dalin nga hapësira të pabanuara, siç janë malet e paarritshme, shpellat e thella apo akullnajat. Shumë prej këtyre dëshmive janë mohuar si fantazi, por çdo vit numri i raportimeve të tilla rritet.
Një realitet që kërkon eksplorim të ri
Megjithëse shumë nga këto ide konsiderohen të pabaza nga komuniteti shkencor, ato gjithsesi ndezin një debat të nevojshëm mbi kufijtë e njohjes sonë. Toka është eksploruar vetëm në sipërfaqe, dhe megjithëse kemi teknologji për të parë në thellësi, nuk kemi arritur të eksplorojmë më shumë se 12 kilometra në brendësi – një pikë e vogël krahasuar me thellësinë e vërtetë të planetit.