Pas krijimit të shtetit shqiptar, një nga sfidat më të mëdha të kohës ishte ndërtimi i një sistemi të qëndrueshëm arsimor që do të siguronte edukimin bazë për të gjithë popullsinë. Në fillim të viteve 1920, vendi doli nga një periudhë e gjatë trazirash politike dhe mungesë infrastrukture, çka e bënte jetike ndërhyrjen në fushën e shkollimit. Qeveritë e pas pavarësisë filluan të kuptonin se nuk mund të ndërtohej një komb i fortë pa ngritur themele të qëndrueshme në edukim.
Përpjekjet fillestare kishin të bënin me krijimin e rrjetit të shkollave fillore, në qytet dhe në fshat, si dhe me përgatitjen e kuadrit mësimdhënës. Mësuesit shqiptarë shpesh punonin në kushte të vështira, pa paga të rregullta dhe pa materiale mësimore të mjaftueshme. Megjithatë, fryma patriotike që mbizotëronte në mesin e tyre dhe mbështetja e komuniteteve vendase bënë të mundur hapjen e shkollave në zona ku më parë nuk kishte pasur kurrë arsim publik.
Një nga synimet kryesore të reformës arsimore në këtë periudhë ishte krijimi i një forme të njësuar të komunikimit mësimor. Deri në atë kohë, në shkolla përdorej një gamë e gjerë dialektesh dhe variantësh të ndryshëm të shkrimit, që shpesh krijonin vështirësi për nxënësit dhe mësuesit. Prandaj, u vendos që nëpërmjet teksteve dhe metodikës të promovohej një formë sa më e kuptueshme dhe e përbashkët për të gjithë nxënësit, pavarësisht origjinës së tyre dialektore.
Botimi i abetareve dhe teksteve shkollore filloi të bëhej në mënyrë të qëndrueshme dhe të centralizuar. Një rol të veçantë luajtën autorët dhe pedagogët që punuan për ndërtimin e një leksiku të kuptueshëm dhe të thjeshtuar, që t’i përshtatej nivelit të shkollave fillore. Këto materiale u përdorën gjerësisht në shkollat shtetërore dhe private, duke forcuar kështu një mënyrë të përbashkët të të shkruarit dhe të të lexuarit.
Në vitet ’30, reformat morën një drejtim më të organizuar falë politikave shtetërore që vendosën arsimimin si përparësi kombëtare. Filluan të funksiononin shkolla normale për formimin e mësuesve, dhe me ndihmën e shtetit, u shtua numri i institucioneve arsimore në të gjithë vendin. Ndërkohë, inspektimet dhe tekstet e njëjta për të gjithë nxënësit i dhanë sistemit arsimor një strukturë që ndihmoi përhapjen e një modeli të vetëm të të folurit dhe të të shkruarit.
Kjo periudhë ishte jetike edhe për përfshirjen e vajzave në arsim. Megjithëse me ritme më të ngadalta, shkollat filluan të hapeshin për të gjitha shtresat shoqërore, duke përfshirë edhe ato që më parë kishin qenë të përjashtuara nga arsimi. Kjo ndikoi në rritjen e ndërgjegjësimit kulturor dhe në ndërtimin e një vetëdijeje të re kombëtare, që lidhej fort me përvetësimin e një kodi të përbashkët gjuhësor.
Shkolla u bë jo vetëm vendi ku fëmijët mësonin të lexonin dhe të shkruanin, por edhe hapësira ku formoheshin qytetarët e rinj, të vetëdijshëm për identitetin e tyre dhe për përkatësinë ndaj një shteti të përbashkët. Përdorimi i një forme të njëtrajtshme të të shkruarit ndikoi në forcimin e lidhjeve mes rajoneve dhe në zvogëlimin e dallimeve krahinore, duke shtruar rrugën për krijimin e një standardi më të gjerë gjuhësor që do të konsolidohej më vonë.