Një studim afatgjatë i realizuar përgjatë dy dekadave ka sjellë në dritë një lidhje shqetësuese midis përdorimit të përditshëm të produkteve të pastrimit dhe përkeqësimit të funksionit të mushkërive te individët. Ky studim 20-vjeçar, i kryer në një grup të madh pjesëmarrësish, ka evidentuar se ekspozimi i vazhdueshëm ndaj aerosoleve dhe substancave kimike të përdorura për pastrim mund të shkaktojë dëmtime të mushkërive që krahasohen me konsumimin e rreth 20 cigareve në ditë.
Ky rezultat ka ngjallur shqetësim të madh, sidomos tek personat që punojnë në sektorin e pastrimit apo që përdorin rregullisht detergjentë dhe dezinfektues në ambiente të mbyllura. Studimi ka qenë një nga më afatgjatët dhe më të detajuarit që ka analizuar efektet shëndetësore të pastrimit të përditshëm, veçanërisht te gratë që merren profesionalisht me këtë punë.
Si ndikojnë kimikatet e pastrimit në sistemin respirator?
Solucionet e pastrimit përmbajnë një sërë përbërësish kimikë që, nëse thithen vazhdimisht, irritojnë rrugët e frymëmarrjes dhe shkaktojnë inflamacion të vazhdueshëm në indet pulmonare. Ndër këta përbërës më të zakonshëm janë amoniaku, hipokloriti i natriumit (i njohur si klori), alkooli izopropil, si dhe një sërë substancash të tjera me aromë ose për qëllime dezinfektimi.
Në rastet më të rënda, ekspozimi afatgjatë çon në një ulje të kapacitetit të mushkërive për të thithur oksigjen dhe për të larguar dioksidin e karbonit, duke e bërë frymëmarrjen më të vështirë dhe më të cekët. Me kalimin e kohës, kjo mund të sjellë zhvillimin e sëmundjeve kronike si bronkiti, astma dhe madje edhe sëmundje obstruktive pulmonare kronike (COPD).
Gratë më të prekura se burrat
Një nga gjetjet më të habitshme të këtij studimi ishte se gratë që punojnë në pastrim, ose që e kryejnë atë në mënyrë intensive në shtëpi për shumë vite, janë më të rrezikuara për zhvillimin e problemeve pulmonare krahasuar me burrat. Kjo ndoshta lidhet me mënyrën më të ndjeshme të reagimit të organizmit femëror ndaj kimikateve ose me faktin se gratë në përgjithësi janë më të ekspozuara për shkak të angazhimit më të madh në pastrimin e ambienteve të brendshme.
Në testimet e kryera, gratë që kishin përdorur çdo ditë produkte pastrimi për një periudhë të gjatë kishin një rënie më të madhe të funksionit të mushkërive se ato që nuk i kishin përdorur fare, ose i kishin përdorur shumë rrallë. Krahasimi me efektet e pirjes së 20 cigareve në ditë nuk është bërë për të ekzagjeruar rrezikun, por për të pasqyruar në mënyrë më konkrete ndikimin real që kanë këto substanca në organizëm.
Rreziqet e pastrimit me spray dhe produkte industriale
Përdorimi i sprejve të pastrimit është një ndër format më të dëmshme të aplikimit të kimikateve, pasi grimcat e vogla përhapen lehtësisht në ajër dhe thithen nga personi që i përdor, sidomos në ambiente me ventilim të dobët. Në këtë mënyrë, substancat arrijnë lehtë në rrugët e sipërme dhe të poshtme të frymëmarrjes.
Punonjësit e pastrimit që përdorin rregullisht produkte industriale, të forta dhe me përqindje të lartë kimikatesh, janë gjithashtu në rrezik të lartë. Mungesa e pajisjeve mbrojtëse, si maskat dhe dorezat, shton akoma më shumë ekspozimin dhe pasojat afatgjata.
Alternativa më të sigurta për pastrim
Në dritën e këtyre gjetjeve, shumë ekspertë të shëndetit publik rekomandojnë reduktimin e përdorimit të kimikateve të forta për pastrimin e përditshëm dhe zëvendësimin e tyre me alternativa më natyrale dhe më të sigurta. Uji i ngrohtë me uthull të bardhë, soda e bukës, limoni, apo solucionet me bazë bimore janë mënyra efektive për të pastruar pa rrezikuar shëndetin.
Gjithashtu, rekomandohet që pastrimi të bëhet në ambiente të ajrosura mirë dhe të përdoren sa më pak sprej apo produkte me aromë të fortë sintetike. Përdorimi i maskave mbrojtëse dhe dorezave gjithashtu ul rrezikun e thithjes apo kontaktit të drejtpërdrejtë me lëkurën dhe sistemin respirator.