Rritja e fëmijëve nuk është thjesht një proces biologjik, por edhe një mision edukues që kërkon përkushtim, vëmendje dhe vazhdimësi. Edukimi i mirë fillon nga shtëpia, dhe një nga shtyllat më të rëndësishme në formimin e karakterit të një fëmije është vendosja e rregullave të qarta dhe të kuptueshme. Rregullat nuk janë kufizime që e bëjnë jetën e tyre më të vështirë, përkundrazi, ato janë udhëzues që ndihmojnë fëmijët të kuptojnë botën rreth tyre, të zhvillojnë ndjesinë e përgjegjësisë dhe të ndërtojnë marrëdhënie të shëndetshme.
Më poshtë janë disa nga rregullat më të rëndësishme që çdo prind, kujdestar apo edukator duhet t’i mësojë fëmijëve gjatë viteve të para të jetës.
1. Të themi “të lutem” dhe “faleminderit”
Ky është rregulli themelor i sjelljes dhe mirësjelljes në shoqëri. Kur fëmijët mësohen të jenë mirënjohës dhe të sjellshëm në komunikim, ata mësojnë edhe të respektojnë të tjerët. Përdorimi i këtyre shprehjeve është një hap i vogël drejt një karakteri të madh.
2. Të dëgjojnë me vëmendje
Shumë fëmijë kanë vështirësi të qëndrojnë të përqendruar, por dëgjimi aktiv është një aftësi që u ndihmon të përfshihen në mësim, të kuptojnë ndjenjat e të tjerëve dhe të shmangin keqkuptimet. Rregulli “mos ndërprit kur dikush tjetër po flet” është themelor në çdo fazë të rritjes.
3. Të kërkojnë falje kur gabojnë
Fëmijët gabojnë, ashtu si të gjithë njerëzit. Më e rëndësishmja është që të kuptojnë pasojat e veprimeve të tyre dhe të mësohen të kërkojnë ndjesë me sinqeritet. Kërkimi i faljes forcon ndjeshmërinë, vetëdijen dhe përmirëson aftësitë sociale.
4. Të respektojnë kufijtë e të tjerëve
Qoftë në hapësirën personale, në gjërat që u përkasin të tjerëve apo në ndjenjat e tyre – respekti për kufijtë është thelbësor. Fëmijët duhet të kuptojnë se jo gjithçka është për t’u prekur apo për t’u komentuar.
5. Të ndajnë me të tjerët
Ndërsa ndarja nuk vjen natyrshëm për shumicën e fëmijëve të vegjël, mësimi gradual për të ndarë lodrat, ushqimin apo kohën me të tjerët, forcon ndjenjën e bashkëpunimit dhe empatisë.
6. Të ruajnë higjienën personale
Larja e duarve para ngrënies, pas përdorimit të tualetit apo pas lojës jashtë, është një rregull që nuk ka të bëjë vetëm me shëndetin, por edhe me ndërtimin e një rutine përgjegjëse.
7. Të tregojnë ndershmëri
Të thuash të vërtetën është një zakon që duhet të kultivohet që në moshë të vogël. Fëmijët duhet të mësojnë se ndershmëria është vlerë dhe se ajo ndërton besimin tek të tjerët.
8. Të kërkojnë leje
Ky rregull i mëson fëmijët të jenë të ndërgjegjshëm për bashkëjetesën dhe bashkëpunimin. Qoftë për të marrë një lodër apo për të hyrë në dhomën e dikujt tjetër, mësimi për të kërkuar leje ndihmon në zhvillimin e respektit dhe vëmendjes ndaj të tjerëve.
9. Të ndjekin oraret
Respektimi i një rutine ditore për gjumin, ngrënien, mësimin apo lojën e ndihmon fëmijën të ndiejë siguri dhe të mësohet me strukturën. Kjo i përgatit ata për të ardhmen, kur do të kenë detyra më të mëdha dhe më shumë përgjegjësi.
10. Të përballen me pasojat e veprimeve të tyre
Në vend që të mbrohen nga çdo gabim, fëmijët duhet të mësohen se çdo veprim sjell pasojë. Nëse thyhet një lodër, ata duhet ta kuptojnë si ndodhi. Nëse nuk mbarojnë detyrat, do të humbasin kohën e lojës. Kjo krijon ndjesinë e përgjegjësisë dhe ndihmon në rritjen emocionale.
11. Të jenë të durueshëm
Durimi është një aftësi që zhvillohet me kohë, por që duhet kultivuar që herët. Fëmijët duhet të mësojnë se jo gjithçka vjen menjëherë, se ndonjëherë duhet të presësh radhën, të presësh përgjigjen, apo të presësh që dikush tjetër të përfundojë.
12. Të ndihmojnë të tjerët
Aktet e vogla të ndihmës, si mbajtja e një dere, dhënia e një sendi të rënë, apo ofrimi i ndihmës në detyra të vogla, zhvillojnë tek fëmijët ndjeshmërinë dhe përfshirjen në komunitet.
13. Të mos përdorin dhunë për të zgjidhur konflikte
Në moshat e vogla, është e zakonshme që fëmijët të përdorin reagime impulsive. Por ata duhet të mësojnë se dhuna, goditja apo ulërimat nuk janë zgjidhje. Komunikimi dhe përdorimi i fjalëve është rruga që u duhet treguar.
14. Të mësojnë të pranojnë humbjen
Të humbësh një lojë ose të mos jesh më i miri nuk është fundi i botës. Mësimi për të pranuar humbjen me dinjitet dhe për të mësuar prej saj është një nga mësimet më të vlefshme për jetën.
15. Të tregojnë mirësjellje edhe kur nuk është e detyrueshme
Mirësjellja nuk duhet të jetë e rezervuar vetëm për të rriturit ose për të marrë diçka në këmbim. Fëmijët që mësojnë të jenë të sjellshëm, pa kërkuar doemos përfitim, do të jenë më të respektuar dhe më të dashur në çdo shoqëri.