Në dekadat e fundit, bota ka përjetuar një rritje të ndjeshme të konsumit të alkoolit. Nga një përdorim më i kufizuar dhe tradicional, alkooli është bërë pjesë e jetës së përditshme për miliona njerëz anembanë globit, sidomos në vendet me standarde të larta jetese dhe zakone të theksuara sociale. Ndërkohë që më parë konsumi mesatar global për person ishte relativisht i ulët, në vitin 2025 ky tregues ka shënuar nivele rekord.
Në vitin 1978, konsumi i alkoolit për frymë ishte rreth 2.5 litra në vit, një shifër që në vitin 2010 u trefishua, duke arritur në 6.7 litra. Sot, kjo sasi është më shumë se dyfishi i viteve 2010, duke shkuar në rreth 15 litra për person në vit në disa vende të botës.
Shtetet që kryesojnë me nivelet më të larta të konsumit të alkoolit janë ato ku pija është bërë pjesë e pandashme e kulturës, traditës dhe stilit të jetës. Në disa prej këtyre vendeve, alkooli konsumohet jo vetëm gjatë festave apo rasteve të veçanta, por edhe në jetën e përditshme.
1. Rumania
Ky vend renditet ndër të parët për konsum të alkoolit për person. Tradita e pasur me pije vendase dhe ndjenja e komunitetit e bëjnë alkoolin një pjesë të zakonshme të tryezave rumune.
2. Rusia
Në këtë shtet, konsumimi i pijeve të forta është thellësisht i rrënjosur në kulturë. Temperaturat e ulëta dhe një histori e gjatë e prodhimit të pijeve alkoolike kontribuojnë në nivelet e larta të përdorimit.
3. Gjeorgjia
E njohur për verën e saj tradicionale dhe për festat e zgjatura familjare, Gjeorgjia ka një lidhje të fortë me alkoolin, që reflektohet edhe në konsumin për frymë.
4. Çekia
Me një industri të zhvilluar të birrës dhe një histori të gjatë të konsumit, Çekia është një nga vendet evropiane ku birra shërbehet më shpesh sesa uji në shumë lokale.
5. Letonia
Kjo republikë baltike ka treguar një rritje të vazhdueshme të konsumit të pijeve alkoolike, sidomos në moshat e reja dhe në zonat urbane.
6. Gjermania
Përtej festivalit të famshëm Oktoberfest, Gjermania është një vend ku konsumi i birrës, verës dhe pijeve të tjera është një pjesë normale e rutinës.
7. Uganda
Në këtë shtet afrikan, konsumi i pijeve lokale tradicionale dhe të fermentuara është i lartë, shpesh i lidhur me rituale dhe takime shoqërore.
8. Seychelles
Përtej imazhit tropikal dhe turistik, ky arkipelag ka një shifër të konsiderueshme të konsumit të alkoolit, sidomos në mesin e të rinjve.
9. Austria
Verërat alpine dhe birrat artizanale janë pjesë e identitetit kulturor të Austrisë, e cila mbetet ndër shtetet me konsum të qëndrueshëm e të lartë të alkoolit.
10. Bullgaria
Traditat fshatare dhe jeta komunitare shpesh shoqërohen me konsumim të pijeve të forta dhe verës, gjë që e vendos Bullgarinë ndër vendet më të larta për nga përdorimi i alkoolit.
Po Shqipëria?
Në krahasim me këto vende, Shqipëria nuk renditet ndër vendet me nivel të lartë të konsumit të alkoolit. Edhe pse vera, rakia dhe birra janë pjesë e traditës shqiptare, përdorimi i tyre mbetet më modest dhe shpesh i lidhur me raste të caktuara si dasmat, festat familjare apo ngjarje të veçanta kulturore.
Tendenca globale
Në vitin 2025, konsumi i alkoolit mbetet një nga shqetësimet kryesore të shëndetit publik. Me një numër gjithnjë e më të madh të rasteve të lidhura me sëmundjet kronike, varësinë dhe aksidentet, shumë vende po shqyrtojnë politika më të forta për të kufizuar reklamat e pijeve alkoolike, për të rritur çmimet dhe për të ofruar më shumë mbështetje për parandalimin e varësisë.