Krishtlindjet janë ndër festat më të njohura dhe të përhapura në botë, por origjina e tyre nuk lidhet vetëm me lindjen e Jezusit, siç është kuptimi më i zakonshëm fetar. Historia e kësaj feste është shumë më komplekse dhe përfshin ndikime nga traditat pagane, kalendarët romakë dhe evoluime kulturore që kanë ndodhur gjatë shekujve.
Festa e Krishtlindjes, e cila sot festohet më 25 dhjetor nga shumica e të krishterëve në mbarë botën, nuk ka qenë gjithmonë e lidhur me këtë datë. Bibla nuk e përmend datën e saktë të lindjes së Jezusit, dhe për shumë shekuj, të krishterët nuk e kishin festuar fare lindjen e tij. Vetëm rreth shekullit të IV-t, Kisha filloi ta institucionalizojë një ditë të veçantë për këtë ngjarje.
Pse 25 dhjetori? Disa studiues besojnë se kjo datë u zgjodh për të zëvendësuar dhe “kristianizuar” festat pagane që përkonin me solsticin dimëror, një moment i rëndësishëm në kalendarët e lashtë për popujt romakë, grekë, keltë dhe gjermanikë. Në Romën e lashtë, më 25 dhjetor festohej “Dies Natalis Solis Invicti”, dita e lindjes së diellit të pathyeshëm, një simbol i ringjalljes së dritës pas errësirës së dimrit. Zëvendësimi i kësaj feste me një datë të shenjtë të krishterë u bë një mënyrë për të lehtësuar kalimin nga ritualet pagane në një botë gjithnjë e më e krishteruar.
Përveç ndikimeve romake, edhe kulturat gjermanike kishin festime të dimrit si Yule (ose “Jul”), të cilat shënonin fundin e errësirës së vitit dhe fillimin e një cikli të ri të dritës. Këto tradita përfshinin zjarrë, dhurata, mbledhje familjare dhe dekorime me pemë të gjelbra — elemente që më vonë u integruan në Krishtlindje.
Figura e Shën Nikollës, një peshkop i shekullit të IV në Myra (sot pjesë e Turqisë), ka luajtur një rol tjetër të rëndësishëm në formësimin e asaj që sot njihet si Fryma e Krishtlindjes. Ai ishte i njohur për bujarinë dhe ndihmën ndaj të varfërve, veçanërisht fëmijëve. Me kalimin e kohës, figura e tij u shndërrua në atë që sot njihet si Santa Claus apo Babagjyshi i Vitit të Ri, sidomos në kulturën perëndimore, ku përmes legjendave nordike dhe reklamave moderne u krijua imazhi i plakut me mjekër të bardhë dhe kostum të kuq.
Shekuj më vonë, gjatë mesjetës dhe periudhave të mëvonshme, Krishtlindjet u pasuruan me elementë të tjerë kulturorë dhe fetarë. Në Evropë, zakonisht bëhej një meshë e madhe dhe organizoheshin festa të mëdha në fshatra. Në vendet protestante, festa mori forma më të thjeshta, por gjithsesi u mbajt si një moment i rëndësishëm reflektimi shpirtëror dhe familjar.
Në shekullin XIX, në kohën viktoriane në Angli, Krishtlindjet rifituan rëndësi dhe u kthyen në një festë familjare me dhurata, ushqime të bollshme dhe zbukurime të veçanta. Pema e Krishtlindjes, një zakon me rrënjë gjermane, u bë popullore fillimisht në Britani dhe më pas në gjithë botën perëndimore.
Në të njëjtën periudhë u krijuan edhe këngët e Krishtlindjeve, kartolinat festive dhe përhapja e idesë së dhënies së dhuratave për fëmijët. Amerika, e cila për shumë kohë kishte ndaluar Krishtlindjen si një festë katolike e “papastër” në kolonitë puritane, e përqafoi festën në mënyrë të fuqishme gjatë shekujve XIX dhe XX, duke ndihmuar në komercializimin dhe globalizimin e saj.
Sot, Krishtlindjet festohen në mënyra të ndryshme anembanë botës. Disa i ruajnë rrënjët fetare, të tjerë i japin përparësi aspektit kulturor dhe familjar, ndërsa shumë të tjerë e shohin si një mundësi për të festuar dhe ndarë dhurata, pa marrë parasysh bindjet fetare. Në shumë vende, është bërë një simbol universal i mirësisë, solidaritetit dhe bashkimit.