Sinoziti është një inflamacion i sinuseve, zgavrave të mbushura me ajër që ndodhen në kockat e kafkës dhe që komunikojnë me rrugët e frymëmarrjes. Ky inflamacion zakonisht ndodh si pasojë e një infeksioni viral, bakterial ose në disa raste më të rralla, edhe kërpudhor. Gjëndja e tij mund të jetë e përkohshme, por në shumë raste mund të bëhet kronik, duke ndikuar ndjeshëm në cilësinë e jetës së përditshme të pacientit. Ai shkakton bllokim të frymëmarrjes përmes hundës, sekrecione të shumta dhe ndjesi presioni në zonën e ballit apo faqet.
Llojet e sinozitit dhe kohëzgjatja
Në bazë të kohëzgjatjes dhe shenjave klinike, sinoziti klasifikohet në disa forma. Sinoziti akut është ai që zgjat më pak se katër javë dhe shpesh lidhet me një infeksion të traktit respirator të sipërm. Sinoziti subakut zgjat nga katër deri në dymbëdhjetë javë, ndërsa ai kronik zgjat më shumë se dymbëdhjetë javë dhe zakonisht shoqërohet me episode të përsëritura të simptomave.
Ekziston edhe forma rekurrente, ku një individ përjeton disa episode akute gjatë vitit. Forma kronike shpesh kërkon trajtime më të avancuara dhe ndonjëherë ndërhyrje kirurgjikale për të shmangur dëmtimin afatgjatë të sinuseve dhe për të përmirësuar drenazhimin e tyre.
Shkaqet dhe faktorët që ndikojnë
Shkaku më i shpeshtë i sinozitit është infeksioni viral që shpesh vjen pas një ftohjeje të zakonshme. Megjithatë, kur sekrecionet bllokohen dhe qëndrojnë në zgavrat e sinuseve, krijohet mjedis i përshtatshëm për shumimin e baktereve, duke e kthyer gjendjen në një infeksion bakterial. Alergjitë ndaj pluhurit, polenit apo mykut mund të çojnë gjithashtu në inflamacion të sinuseve.
Deformimet anatomike si devijimi i septumit nazal, polipet nazale ose ngushtimi i kanaleve të drenazhimit janë gjithashtu shkaktarë që ndikojnë në mbajtjen e sekrecioneve brenda sinuseve. Faktorë të tjerë përfshijnë duhanpirjen, ndotjen e ajrit, imunitetin e dobët dhe ekspozimin e shpeshtë ndaj alergjenëve ose kimikateve.
Simptomat më të zakonshme
Simptomat e sinozitit mund të ndryshojnë sipas formës dhe ashpërsisë së tij. Në sinozitin akut, simptomat zakonisht përfshijnë bllokim të hundës, rrjedhje të trashë mukusi (zakonisht me ngjyrë të verdhë apo të gjelbër), dhimbje në zonën e ballit, rreth syve apo në faqe, ndjesi presioni, ulje të ndjeshmërisë së nuhatjes dhe ndonjëherë temperaturë të lartë. Gjithashtu, mund të shfaqet dhimbje koke që përkeqësohet kur përkulesh përpara.
Në sinozitin kronik, simptomat janë më të lehta por të vazhdueshme, dhe përfshijnë kongjestion të zgjatur të hundës, rrjedhje të mukusit, dhimbje të shurdhër dhe ndonjëherë lodhje të përgjithshme për shkak të mungesës së oksigjenimit të plotë gjatë frymëmarrjes.
Diagnostikimi dhe metodat ndihmëse
Për të diagnostikuar sinozitin, mjeku merr parasysh historikun mjekësor dhe simptomat e pacientit. Një ekzaminim i thjeshtë i hundës dhe fytyrës mund të japë të dhëna të mjaftueshme. Megjithatë, në raste më të komplikuara, përdoren ekzaminime më të specializuara si endoskopia nazale, skaneri CT ose rezonanca magnetike për të parë më qartë gjendjen e sinuseve.
Testet laboratorike mund të kërkohen për të përcaktuar natyrën e infeksionit (bakterial apo jo), sidomos kur simptomat nuk përgjigjen ndaj trajtimeve të zakonshme. Një diagnostikim i saktë ndihmon në përzgjedhjen e trajtimit më të përshtatshëm dhe në shmangien e komplikimeve të mundshme.
Trajtimi dhe kujdesi në shtëpi
Trajtimi i sinozitit ndryshon në varësi të shkakut dhe ashpërsisë. Në shumicën e rasteve akute, përdorimi i dekongjestantëve nazalë, sprejve me ujë të kripur dhe medikamenteve kundër dhimbjes është i mjaftueshëm. Nëse infeksioni është bakterial dhe simptomat zgjasin më shumë se 10 ditë, mund të përshkruhen antibiotikë.
Për sinozitin kronik, trajtimi mund të zgjasë më shumë dhe të përfshijë kortikosteroide nazale për të reduktuar inflamacionin, imunoterapi në rastet kur janë të përfshira alergjitë, apo edhe kirurgji për të hapur kanalet e bllokuara dhe për të lehtësuar drenazhimin.
Në nivel shtëpiak, përdorimi i avujve të ngrohtë për inhalim, kompresave të ngrohta mbi fytyrë dhe konsumimi i lëngjeve ndihmojnë në hollimin e sekrecioneve dhe në lehtësimin e simptomave. Rëndësi të madhe ka edhe qëndrimi larg tymit të duhanit dhe ndotësve të tjerë të ajrit.
Komplikimet e mundshme
Nëse nuk trajtohet në kohë, sinoziti mund të çojë në komplikime të rënda si përhapja e infeksionit në orbitën e syrit, në kockat përreth ose edhe në tru. Në këto raste të rralla, kërkohet trajtim urgjent dhe i specializuar. Për këtë arsye, çdo episod i zgjatur me simptoma të theksuara duhet të marrë vëmendje mjekësore.
Me diagnostikim të hershëm dhe trajtim të duhur, shumica e rasteve përmirësohen ndjeshëm dhe komplikimet mund të shmangen me sukses.