Një nga tragjeditë më të rënda ajrore në historinë moderne të Indisë ndodhi më 12 qershor 2025, kur një avion i Air India u rrëzua pak minuta pas ngritjes nga Aeroporti Ndërkombëtar i Ahmedabad-it. Aeroplani, një Boeing 787-8 Dreamliner, kishte për destinacion aeroportin Gatwick në Londër dhe mbante në bord 242 persona. Të paktën 204 persona kanë humbur jetën, ndërsa një numër të tjerë janë plagosur rëndë. Ngjarja ka tronditur opinionin publik indian dhe ndërkombëtar, duke ndezur shqetësime për sigurinë ajrore.
Si ndodhi përplasja
Avioni u ngrit në fluturim në orët e mesditës, por vetëm pak minuta më pas ekipi i pilotëve lëshoi një thirrje emergjente. Dëshmitarë në terren kanë raportuar se avioni fillimisht kishte luhatje të mëdha në ajër, më pas filloi të bjerë me shpejtësi, përpara se të përplasej me një godinë të hostelit të studentëve të mjekësisë pranë kampusit të B.J. Medical College.
Pas përplasjes, një shpërthim i fuqishëm u dëgjua në zonë, duke shkaktuar panik dhe flakë të mëdha që përfshinë zonën përreth. Zjarrfikësit punuan për orë të tëra për të vënë situatën nën kontroll, ndërsa ekipet e kërkim-shpëtimit nxorën trupat nga rrënojat e avionit dhe ndërtesave të prekura.
Tipi i avionit dhe historia e tij
Avioni i përfshirë në aksident ishte një Boeing 787-8 Dreamliner, një nga modelet më moderne dhe efikase të prodhuara nga kompania amerikane Boeing. Ky model konsiderohej si një ndër më të sigurtët në botë dhe kishte një histori operimi prej më shumë se një dekade pa asnjë aksident fatal deri në këtë moment.
Avioni në fjalë ishte në flotën e Air India që nga viti 2014 dhe kishte kryer mijëra fluturime ndërkombëtare. Ishte mirëmbajtur rregullisht dhe kishte kaluar kontrollet teknike të detyrueshme vetëm disa muaj më parë. Megjithatë, kjo ngjarje e rëndë e ka vënë në qendër të vëmendjes edhe këtë model, duke shtuar presionin ndaj Boeing, që ka qenë nën kritika për probleme teknike në disa nga linjat e tjera të avionëve të saj.
Shkaqet e mundshme të aksidentit
Autoritetet indiane të aviacionit kanë nisur hetimet në bashkëpunim me ekspertë ndërkombëtarë për të zbuluar shkaqet e saktë të përplasjes. Deri tani, janë marrë në shqyrtim disa skenarë:
- Dështim teknik në sistemet e kontrollit të avionit gjatë ngjitjes.
- Probleme në motorë, ndoshta për shkak të ndonjë goditjeje me zogj ose defekte të mëparshme të pashfaqura.
- Humbje e kontrollit aerodinamik për shkak të ndonjë mosfunksionimi në stabilizatorë apo sisteme automatike.
Kutitë e zeza të avionit janë gjetur dhe janë dërguar për analizë të thelluar. Ato do të ndihmojnë në rindërtimin e momenteve të fundit të fluturimit dhe do të zbulojnë nëse është gabim njerëzor, problem teknik apo ndonjë faktor i jashtëm që shkaktoi tragjedinë.
Viktimat dhe të mbijetuarit
Nga 242 persona në bord, 204 janë konfirmuar të vdekur deri tani. Shumica e tyre janë pasagjerë indianë, por në bord ndodheshin gjithashtu edhe pasagjerë nga Mbretëria e Bashkuar, Portugalia dhe vende të tjera. Disa trupa janë ende në proces identifikimi, ndërsa shumë familje janë mbledhur pranë spitaleve dhe qendrave të emergjencës në Ahmedabad për të marrë informacione për të afërmit e tyre.
Një nga lajmet e rralla pozitive në këtë tragjedi është mbijetesa e një pasagjeri britanik, i cili ndodhej në një prej rreshtave të përparmë të avionit. Ai është gjetur i gjallë nga ekipet e shpëtimit, me dëmtime të shumta, por në gjendje të qëndrueshme. Aktualisht ndodhet në kujdes intensiv dhe ka dhënë dëshmi paraprake për atë që përjetoi.
Dëmet në tokë
Përveç viktimave në bord, përplasja ka shkaktuar viktima dhe të plagosur edhe në tokë. Avioni goditi një ndërtesë të banimit për studentë, ku ndodheshin dhjetëra persona në momentin e përplasjes. Pesë studentë janë konfirmuar të vdekur, ndërsa të tjerë ndodhen në spital me plagë të ndryshme.
Zonat përreth u evakuuan menjëherë pas përplasjes për shkak të rrezikut nga flakët dhe shpërthimet e mundshme. Ndërtesat përreth pësuan dëme strukturore, ndërsa autoritetet lokale janë duke vlerësuar shkallën e ndikimit dhe rrezikun për banorët.
Reagimet zyrtare dhe ndërkombëtare
Kryeministri i Indisë ka shprehur ngushëllime për familjet e viktimave dhe ka shpallur tre ditë zie kombëtare. Ai ka urdhëruar një hetim të thelluar dhe të pavarur për të përcaktuar përgjegjësitë dhe për të përmirësuar sigurinë ajrore në të ardhmen.
Në Mbretërinë e Bashkuar, autoritetet kanë reaguar menjëherë pas konfirmimit të përfshirjes së shtetasve britanikë në këtë ngjarje. Ministria e Jashtme ka konfirmuar bashkëpunimin me autoritetet indiane për mbrojtjen konsullore të qytetarëve të tyre dhe ka shprehur solidaritet me popullin indian.
Kompanitë ajrore ndërkombëtare dhe prodhuesit e avionëve kanë ofruar ndihmën e tyre teknike dhe janë duke ndjekur nga afër zhvillimet. Ky incident ka bërë që kompanitë të rishikojnë procedurat e mirëmbajtjes dhe sigurisë, veçanërisht për avionët e tipit Boeing 787.
Impakti për Air India dhe industrinë ajrore
Air India, tashmë pjesë e konglomeratit Tata Group, po përballet me sfidën më të madhe që prej privatizimit. Kompania kishte investuar në përmirësimin e flotës dhe modernizimin e shërbimeve, por kjo ngjarje ka goditur rëndë imazhin e saj. Zyrtarët kanë premtuar mbulim të plotë të kostove të funeralit për familjet dhe kompensime për të dëmtuarit.
Industria ajrore në Indi, një nga tregjet më në rritje në botë, ndodhet përballë presioneve për përmirësimin e sigurisë. Aksidente të tilla ndikojnë drejtpërdrejt në besimin e udhëtarëve dhe vendosin në pikëpyetje cilësinë e kontrollit teknik të flotave në rritje.
Reagimi i Boeing
Prodhuesi amerikan Boeing është përfshirë në mënyrë të drejtpërdrejtë në hetime dhe ka shprehur keqardhje për ngjarjen. Duke qenë se ky është aksidenti i parë fatal që përfshin një Boeing 787-8 Dreamliner që nga debutimi i tij në vitin 2011, ngjarja ka sjellë shqetësime serioze për imazhin e kompanisë, e cila prej kohësh po përballet me kritika për probleme në modelet e tjera si 737 MAX.
Boeing ka dërguar ekipe teknike për të ndihmuar në hetime dhe ka deklaruar se do të bashkëpunojë ngushtësisht me autoritetet për të zbardhur plotësisht shkaqet e kësaj tragjedie.