Presidenti Donald Trump njoftoi se bisedimet midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës për një marrëveshje të mundshme mbi shitjen e TikTok do të nisin që nga e hëna ose e martë e javës së ardhshme. Ai deklaroi se palët “pretty much” kanë arritur një marrëveshje, megjithëse kërkohet miratimi përfundimtar nga pala kineze. Në fokus është detyrimi i kompanisë ByteDance për të shitur aktivet amerikane të aplikacionit, sipas ligjit të ri federal që detyron divestimin nga pronarët kinezë ose bllokimin e platformës.
Skenari është kompleks. TikTok, me rreth 170 milionë përdorues në SHBA, përballet me ligjin që kërkon shitur ose mbyllje për shkak të shqetësimeve mbi sigurinë dhe të dhënat e përdoruesve. Trump ka shtyrë tre herë afatin që nga marrja e detyrës, duke e shtrirë atë gjithnjë gjithnjë e më tej – së fundmi deri më 17 shtator.
Një marrëveshje e mundshme përfshin krijimin e një firmë me bazë amerikane që do të zotërohet nga investitorë vendas. Përpjekjet e mëparshme këtë pranverë për ta ndarë operimin amerikan të TikTok-it dështuan pas reagimit negativ të Kinës ndaj tarifave tregtare të vendosura nga Trump, gjë që krijoi ngecje në procesin e autorizimit.
Trump po fokusohet në vendosjen e kushteve për një partneritet fitimprurës për të dyja vendet. Ai tha se marrëdhënia e tij me Xi Jinping është e mirë, duke sugjeruar se kina do ta aprovojë një marrëveshje që është “e mirë për ta dhe për ne”.
Ky zhvillim vjen pas zbulimit se një grup investitorësh të pasur janë gati për të blerë biznesin amerikan të TikTok-it. Trump paralajmëroi se emrat e blerësve do të bëhen publikë në dy javë dhe pritet të jenë pjesëmarrës kryesor në proces.
Më herët, qëllimi i Trump-it për të ndaluar TikTok-in bazohej në shqetësime për ndikimet e mundshme kineze mbi të dhënat amerikane dhe për ndikim në opinionin publik përmes algoritmit. Sipas së drejtës së vitit 2024 (PAFACA), TikTok duhet të divestojë ose të përballet me bllokim. Përpjekjet ligjore të ByteDance u refuzuan nga Gjykata e Lartë, që mbështeti ligjin. en.wikipedia.org+2en.wikipedia.org+2en.wikipedia.org+2
Ndërkohë, negociatat midis SHBA-së dhe Kinës janë shtrirë në një fushë më të gjerë: tarifat ndaj importeve kineze janë përdorur si monedhë në këmbim për marrëveshjen e TikTok. Trump tha se është i gatshëm të zvogëlojë tarifat për të siguruar pëlqimin e Kinës.
Këshilltarët e Kinës kanë theksuar se çdo marrëveshje duhet t’i përmbushë ligjet e eksportit dhe të sigurisë në teknologji vendase, duke përmendur edhe transferimin e algoritmit si çështje kyçe. ByteDance kishte patronazhin ligjor, duke argumentuar se mos shitja e plotë ishte një qasje praksë më e mirë, por Kina nuk ishtë dakord me këtë.
Nga ana tjetër, Kongresi amerikan kishte miratuar një ligj “divest-or-ban” që synon të mbrojë kombëtarisht të dhënat e qytetarëve dhe të frenojë presionet e një shteti rival. Marrëveshja e ardhshme nuk duhet vetëm të zbatojë traktatin ligjor, por edhe të qetësojë shqetësimet gjeopolitike a amerikanëve. businessinsider.com
Në aspektin politik, Trump i ka ndryshuar tonet: ai fillimisht kishte kërkuar bllokim, por pas ndalimit të vetë postimeve të tij në platforma amerikane, përfshirë gjatë fushatës së 2024, ai ndryshoi qasjen, duke theksuar vlerën e TikTok për elektoratin e rinisë.
Përfundimisht, ky hap drejt negociatave me Kinën korrespondon me një lloj rivendosjeje të politikës publike amerikane, me kombinimin e presionit dhe kompromisit, ndoshta duke hapur rrugën për një marrëveshje më të gjerë tregtare.